Bloemen op de modder

Duizenden mensen zwaaien een konvooi met kerstpakketten voor Polen uit. Foto: Croes, Rob C. / Anefo, Nationaal Archief
Op 13 december 1981 riep generaal en partijleider Wojciech Jaruzelski in Polen de staat van beleg uit. Dat maakte een einde aan anderhalf jaar van ongekende maatschappelijke ontwikkelingen in Polen. Ze worden wel aangeduid als carnaval, de maanden tussen augustus 1980 en december 1981, waarin bijna 10 miljoen mensen zich aansloten bij de onafhankelijke vakbond Solidarność. Deze eerste onafhankelijke vakbond in het Oostblok sprak wereldwijd tot de verbeelding. Het neerslaan ervan had om die reden repercussies ver voorbij de Poolse grenzen en maakte ook in Nederland veel los.
  • Door Christie Miedema

In de nacht van 12 op 13 december werden duizenden vakbondsactivisten van hun bed gelicht. Sommige activisten wisten aan arrestatie te ontkomen. Anderen werden overgeslagen; voor alle miljoenen leden was in de interneringskampen geen plaats. Iwona Tuge, toen nog Mikulska, werd niet geïnterneerd, hoewel ze werkte bij de internationale afdeling van Solidarność. De dagen ervoor had ze FNV-voorzitter Wim Kok en buitenlandmedewerker Johan van Rens begeleid en voorgesteld aan Solidarność-leider Lech Wałęsa. Op 12 december zwaaide ze hen uit.

Op de ochtend van 13 december, toen in Nederland langzaam het nieuws binnen sijpelde over de arrestaties in Polen die nacht, landden Kok en Van Rens op Schiphol. Het eerste teken dat er iets mis was, was de grote hoeveelheid journalisten op het vliegveld, herinnert zich Johan van Rens.


Als u inlogt kunt u verder lezen


Nog geen lid van Donau?
Registreer hieronder en lees direct alles op Donau. Gratis.

gratis lid
Over Christie Miedema 5 Artikelen
Christie Miedema heeft een bijzondere interesse in Midden- en Oost-Europa, mensenrechten, sociale bewegingen en migratie. In 2015 promoveerde ze op de dissertatie Vrede of Vrijheid?, over Westerse linkse organisaties en hun contacten met de oppositie in Polen in de jaren tachtig. Ze werkt als historica aan een project over Amnesty International achter het IJzeren Gordijn. Daarnaast werkt ze voor Clean Clothes Campaign en op vrijwillige basis voor Amnesty Nederland en Libereco – Partnership for Human Rights. Haar artikelen over Oost-Europa schrijft ze op persoonlijke titel en verzamelt ze op haar weblog middenineuropa.