De historicus die de Oekraïners een eigen geschiedverhaal gaf

Een Oekraïense postzegel ter ere van historicus Mychajlo Hroesjevsky uit 1995

Ruslands president Vladimir Poetin vindt dat de Oekraïners en Russen één volk zijn en Kiev de moeder aller Russische steden is. Zijn naamgenoot, de Kievse vorst Vladimir, bekeerde in 988 wat hem betreft Rusland tot het christendom. Ook de meeste Russen zien Oekraïne als een stuk van hun land, de Oekraïense onafhankelijkheid na 1991 hebben ze nooit helemaal serieus genomen. Dat is niets nieuws, al in het Russische tsarenrijk werd met een imperiale blik naar Oekraïne gekeken, als ‘Klein-Rusland’ kreeg het een ondergeschikte plaats. Ook prominente historici schreven in die geest.

Mychajlo Hroesjevsky verwierp deze zienswijze. De Oekraïense historicus werd in 1866 geboren in Cholm (nu Chełm in Polen) als zoon van een leraar en groeide op in een hoofdzakelijk Russischtalige omgeving in de Kaukasus-regio, toen ook deel van het Russische rijk. Maar het besef een Oekraïner te zijn werd hem met de paplepel ingegoten.

Door Marc Jansen

Dr. Marc Jansen (1946) is gespecialiseerd in het hedendaagse Rusland en Oekraïne. Hij schreef diverse boeken waaronder het onlangs verschenen Grensland: Een geschiedenis van Oekraïne.

Op zijn twintigste ging Hroesjevsky geschiedenis studeren aan de universiteit van Kiev, eveneens onder Russisch bewind maar sterk beïnvloed door het oplevende Oekraïense nationale gevoel. De professoren van wie hij college kreeg werden daardoor meegesleept en hij zette hun werk voort. In 1894 werd hij zelf hoogleraar in de Oekraïense geschiedenis aan de universiteit van Lemberg, Lviv voor Oekraïners. Dat hoorde toen bij het Habsburgse rijk, waar de Oekraïense natiegedachte meer ruimte kreeg dan in Rusland. Hij zette zich er aan het schrijven van wat – naast een hele reeks andere boeken en artikelen – zijn levenswerk zou worden, de tiendelige Geschiedenis van Oekraïne-Roes dat tussen 1898 en 1936 verscheen.


Als u inlogt kunt u verder lezen


Nog geen lid van Donau?
Registreer hieronder en lees direct alles op Donau. Gratis.

gratis lid