Een klein dorpje bood moedig weerstand…

De brokken asfalt liggen voor het oprapen. (foto's: Joost van Egmond)

De dorpelingen van Ranovac in Oost-Servië slepen de gemeente voor de rechter omdat die een slechte weg heeft laten aanleggen. Da’s in heel veel opzichten de rechtszaak van de eeuw.

Vilijam Šojić wordt er emotioneel van. “Ik droomde van deze weg”, zegt hij met een blik op de scheuren in het asfalt. Ranovac, een uitgestrekt en spaarzaam bewoond dorp in het oosten van Servië, kreeg een paar jaar geleden de kans op een betere aansluiting op de rest van de wereld: de gemeente stelde voor om een nieuwe, brede weg aan te leggen. Dat betekende sneller en veiliger naar de stad, voor werk, voor de school van de kinderen. Een betere toekomst kortom.

  • Door Joost van Egmond

De dorpelingen moesten wel zelf bijdragen. Ze brachten bijna een ton in, op een budget van 370.000 euro. De één een paar honderd euro, de ander een paar duizend. Grote bedragen in een land waar het inkomen per hoofd van de bevolking ongeveer 6000 euro is. Maar ze hadden het er graag voor over.

Egmond_ranovac3Het resultaat is er niet naar. De dorpelingen geven graag een rondleiding over de nieuwe weg, die inmiddels al weer op instorten staat. ‘Ik ben in een paar landen geweest’, zegt de bereisde Dragiša Floranović, ‘maar dit kan alleen hier. En met ons geld!’

Verontwaardigd buigen ze zich over de scheuren, terwijl een vrachtwagenchauffeur schouderophalend voorbij rijdt. Hij ziet dit vaker, en ziet niet in wat hij eraan kan veranderen: ‘Dit is nu éénmaal Servië’, luidt de dooddoener.

‘Nederlandse manier’

Dat is waar de bewoners van Ranovac zich onderscheiden. Ze gingen met een fotocamera de weg langs, beschreven iedere scheur en lieten monsters van de weg nemen door een laboratorium voor bouwmaterialen. Met dat hele pakket stapten ze naar de gemeente, en toen die niet thuis gaf, naar de rechter. Da’s revolutionair in Servië.

‘We hebben dit op de Nederlandse manier aangepakt’, grinnikt Vlasta Mladenović, die jarenlang in Nederland woonde. Hij is één van de voorvechters van deze rechtszaak, net zoals hij daarvoor één van de gangmakers was bij de inzamelingsactie om de weg te helpen bouwen. Wat hij wil is dat burgers mondiger worden. Ze moeten zelf actie ondernemen om hun lot te verbeteren en opkomen voor hun rechten. En hij doet het nog ook.

Het levert een bijzonder tafereel op. In de rechtbank in Požarevac draven veertien klagers op, keurig voorbereid. De meesten zijn behoorlijk nerveus, maar ze staan er wél. Ze willen gehoord worden als getuige, alleen is de burgemeester niet aanwezig. ‘Verhinderd’, zegt de advocaat van de gemeente schouderophalend. Burgemeester Radiša Dragojević erkent dat er met deze weg iets mis is, maar noemt het een incident. Grote interesse in de rechtszaak heeft hij kennelijk niet. De zitting wordt door de rechter afgekapt en uitgesteld.


Als u inlogt kunt u verder lezen


Nog geen lid van Donau?
Registreer hieronder en lees direct alles op Donau. Gratis.

gratis lid
Over Joost van Egmond 34 Artikelen
Joost van Egmond is journalist. Hij publiceerde ondermeer bij de NOS, Trouw, Time magazine, Nieuwsuur, Vrij Nederland, de Groene Amsterdammer en Bloomberg. Joost woonde en werkte in Belgrado van 2010 tot 2015. Hij begrijpt nogal veel van wat zich afspeelt in Zuid-Oost-Europa en treedt geregeld op als balkandeskundige. Schreef het hoofdstuk over Joegoslavië en Albanië voor Het Oostblokbloek (Nieuw Amsterdam 2014) Sinds 2016 is Joost hoofdredacteur van Donau.