Nu ik een baard heb, bemoeit iedereen zich met me

Foto: Amer Kapetanović

Een gemeenschap van strikt gelovige moslims zorgt in Bosnië voor grote spanning. Bewoners vinden het tegendeel van wat ze zeggen te zoeken: Rust.

De politiecontrole staat er nu vier maanden. Sindsdien kan niemand nog ongezien Gornja Maoča in of uit. Hoe streng er wordt gecontroleerd hangt af van wie er voorbijkomt.

Bewoners van de huizen direct aan het begin van de bergweg kunnen zo doorlopen, maar van vreemde bezoekers worden alle paspoortgegevens opgeschreven in een notitieblokje. Over het doel van de controle halen de agenten hun schouders op. Ze moeten ‘in de buurt zijn’ voor het geval er iets gebeurt.

Hier, aan het einde van de asfaltweg, begint de klim naar Gornja Maoča, een bergdorp in het uiterste noordoosten van Bosnië en Herzegovina. De losjes met kiezels bestrooide kleiweg is de enige toegang. Verder is het omgeven met steile, beboste heuvels. Een mooie plek voor een vakantiekolonie.

Sommige mensen hebben hier dan ook een weekendhuisje, anderen wonen er permanent, zoals Sabir Suljić. Zijn huis is feitelijk nog onderdeel van Donja – laag – Maoča, maar hij is wel achter de politiecontrole terechtgekomen. “Wat doe je eraan?” zegt hij schouderophalend. Ze staan er nu wel erg lang, maar ooit gaan ze wel weer weg. In de tussentijd hoeft hij in ieder geval zijn deur niet op slot te doen.

Sommigen noemen de heuvel en zijn bewoners ZZ Top, naar de bebaarde Amerikaanse rockband uit de jaren tachtig

jveg_kaderbalk
Verspreid over Bosnië is er op dit moment een handvol religieuze dorpen, waarvan Gornja Maoča de bekendste en beruchtste is. Op een stroming binnen de Islam laten ze zich niet vastpinnen. “Ik noem mezelf moslim”, zegt Salih Dukić simpelweg. De bewoners leven in afzondering en zijn op elkaar aangewezen.
Gornja Maoča heeft electriciteit en stromend water van de gemeente, maar verder is er weinig bemoeienis met de buitenwereld. Voor de kinderen is er een eigen school, al komen daar wel leraren van buiten om de kinderen te onderwijzen.
Hoeveel mensen er precies in Gornja Maoča wonen wisselt nogal. Sommigen wonen er al jaren, anderen komen en gaan. Vanaf de weg zijn zeker twintig bewoonde huizen te zien. Andere staan leeg, één is er zelfs te koop. Een bord biedt een etage met garage en een stuk grond aan voor 8200 euro. Nadere toelichting op het aanbod wilde de bewoner niet geven.

De reden voor alle aandacht is de bewoners hogerop, aan het einde van de weg. Daar woont een groep striktgelovige moslims. ‘Vehabi’ worden ze genoemd, naar de van oorsprong Saoedi-Arabische geloofsrichting van het Wahabisme. Anderen hebben het simpelweg over ‘de baarden’, of ze noemen de heuvel en zijn bewoners ZZ Top, naar de bebaarde Amerikaanse rockband uit de jaren tachtig.

Maar of ze nu grappen maken of niet, de meeste buitenstaanders worden nerveus van de moslims op de heuvel. De gemeenschap wordt geassocieerd met geweld. Het zou een trainingskamp zijn voor jihad, bewoners zouden naar Syrië vertrekken om daar voor Islamitische Staat te vechten. Een jongeman die in 2011 schoten loste op de Amerikaanse ambassade in Sarajevo bracht er enige tijd door. Een bewoner die pontificaal de vlag van IS aan zijn huis hing, hielp het imago bestendigen. Gornja Maoča staat onderhand bij de sensatiepers bekend als de ‘IS-burcht’ van Europa.


Als u inlogt kunt u verder lezen


Nog geen lid van Donau?
Registreer hieronder en lees direct alles op Donau. Gratis.

gratis lid
Over Joost van Egmond 34 Artikelen
Joost van Egmond is journalist. Hij publiceerde ondermeer bij de NOS, Trouw, Time magazine, Nieuwsuur, Vrij Nederland, de Groene Amsterdammer en Bloomberg. Joost woonde en werkte in Belgrado van 2010 tot 2015. Hij begrijpt nogal veel van wat zich afspeelt in Zuid-Oost-Europa en treedt geregeld op als balkandeskundige. Schreef het hoofdstuk over Joegoslavië en Albanië voor Het Oostblokbloek (Nieuw Amsterdam 2014) Sinds 2016 is Joost hoofdredacteur van Donau.