Over Radovan Karadžić wisten we alles wel. Zijn romantische gedichten waren vertaald en journalisten gebruikten talloze anekdotes over zijn eerdere leven als psychiater in Sarajevo voor beschouwende analyses. Alles bij gebrek aan beter of meer materiaal, want van de voormalige Bosnisch-Servische president ontbrak elk spoor. Tot in juli dit jaar, toen de Servische politie een geheimzinnige natuurgenezer luisterend naar de Dragan Dabić ontmaskerde als de zo lang gezochte oorlogsmisdadiger.
De Nederlandse journalist George Mustert is er vroeg bij. Hij schreef onlangs een boek over Karadžić waarin ook de hele ‘periode Dragan Dabić’ is opgenomen. Voor elke Balkan-geïnteresseerde is dit verplichte kost, aangezien het onbegrijpelijke verhaal van Karadžić-in-vermomming veel bloot geeft over hoe Servië en de Republika Srpska zijn omgegaan met het oorlogsverleden. Helaas slaat George Mustert regelmatig een toon aan die doet denken aan de gezwollen verslaggeving van Netwerk: ‘Het water van de Drina zag rood van het bloed van de afgeslachte moslims.’ De onsmakelijke oorlogsretoriek van sommige oorlogs-misdadigers wordt in Musterts tekst zó vaak geciteerd en herhaald, dat daarmee het boek hinder ondervindt van melodrama. Om nog maar te zwijgen van de minutieuze en naar mijn mening onnodige beschrijvingen van moorden – altijd op ‘onschuldige kinderen die naar school gaan’. Het zou beter zijn wanneer Mustert zich zo neutraal mogelijk zou richten op de persoon van Karadžić: Was hij een krachtige persoonlijkheid of een lafaard met een ruggengraat van rahatlokum (Turks fruit)? Een rücksichtsloze slachter als Ratko Mladić of juist een gewiekste machtspoliticus als Slobodan Milošević? Misschien dat Mustert er niet in slaagt om een vinger te leggen op de betekenis en kracht van de oorlogsmisdadiger/dichter/psychiater/new-age-healer, maar het is hem wel gelukt om veel nieuwe en verrassende informatie op een pakkende en zeer leesbare manier in dit boek samen te brengen.
Guido van Hengel