Onderweg naar Babadag bevat beschrijvingen van reizen door Hongarije, Slowakije, Roemenië, Moldavië, Oekraïne en Albanië. Het is doordrongen van melancholie, van liefde voor het kleine, het alledaagse, het vergankelijke. Eenmaal uitgelezen, is de neiging sterk om het opnieuw open te slaan om jezelf op een willekeurige pagina te laten onderdompelen in het schitterende proza en de hallucinerende sfeer van het boek.

Andrzej Stasiuk reist op gevoel en neemt de lezer mee in zijn honger naar plekken ‘veroordeeld tot vergetelheid’. Hij heeft de drang de ruimte om hem heen te benoemen, plekken op de landkaart in te vullen met beelden en ervaringen die hij tijdens zijn reizen opdoet. Het gaat hem daarbij vooral om het onaffe, het niets, zijn ‘liefde voor alles wat verdween, vervloeide en teniet werd gedaan’. Met een blik vol compassie kijken we over zijn schouder mee naar de chaos, de rotzooi en aanvaarding van het Oost-Europese platteland. Of, in de woorden van de Poolse auteur, naar ‘de heroïek van het voortduren’.

Onderweg naar Babadag is een bijzonder boek, zonder kop of staart, dat steeds een stukje van perspectief verspringt. Stasiuk tracht zijn gevoelens voor dit gebied te grijpen in woorden, maar hoe beschrijf je je liefde voor dat waar je je hart aan hebt verpand? Zijn pogingen hiertoe zijn in ieder geval een adembenemende ontdekkingstocht geworden, die van begin tot eind boeit. Als je als lezer zelf ook in Oost-Europa bent geweest en er hebt rondgereisd, is het gemakkelijk om het in de woorden van Stasiuk te herkennen. Maar ook als ‘leek’ valt er genoeg te genieten.

Uitgeverij De Geus heeft er bovendien weer een schitterende uitgave van gemaakt. Niet alleen roept de omslag dezelfde sfeer op als het boek, ook de vertaler is goed gekozen. Karol Lesman is geweldig. Hij lijkt er in geslaagd te zijn de ziel van het boek te bewaren. Het is goed nieuws dat De Geus nog drie werken van Stasiuk gaat uitgeven, want dit boekt smaakt naar meer.

Berend Sangers

[terug]