Een belangrijke voorwaarde voor de postcommunistische monarchiedebatten vormde het feit dat voor elke Zuidoost-Europese republiek minstens één potentiële troonpretendent ter beschikking stond – ofwel de na de Tweede Wereldoorlog gesjeesde jonge monarch of een van diens directe nakomelingen. Hun persoonlijke levenswandel of koninklijke ambitie was voor het debat over de restauratie van de monarchie meestal nauwelijks van belang. Tenslotte waren ook de eerste vorsten uit de Duitse adelsdynastieën in Zuidoost-Europa aan het eind van de negentiende eeuw niet altijd vrijwillig op de troon geklommen. Vaak waren ze tweede of derde keus en werden ze door een autoritaire pater familias tot deze beroepskeuze gedwongen.

Belangrijker voor het debat waren uiteindelijk de traditie en de reputatie van de monarchie. Opvallend genoeg waren de geïmporteerde koningshuizen van de Hohenzollers in Roemenië en de Battenbergs en Saksen-Coburg-Gotha’s in Bulgarije in de herkansing na 1989 populairder dan de inheemse dynastieën van Karadjordjević in Servië, Njegoš in Montenegro en Zog in Albanië, die als postcommunistische integratiefiguren ongeschikt bleken.

Dr. Wim van Meurs (Rotterdam 1964) studeerde Geschiedenis van de internationale betrekkingen en Oost-Europa studies aan de Universiteit Utrecht. In 1993 promoveerde hij op communistische historiografie aan de Universiteit Utrecht. Hij verrichtte postdoctoraal transformatieonderzoek aan het Osteuropa-Institut van de Freie Universität Berlin (1994-1997) en was docent voor Oost-Europa studies en Oosteuropese geschiedenis aan deze en de Humboldt Universität (1996-1999). Tussen 1999 en 2004 was hij als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Zentrum für Angewandte Politikforschung van de Ludwig-Maximilians-Universität München. Hierna was hij project manager van het internationale onderzoeksproject “Captive States, Divided Societies” over politiek en geschiedenis van Zuidoost-Europa in de negentiende en twintigste eeuw (2004-2008).

Momenteel is hij als docent Politieke Geschiedenis verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zijn wetenschappelijke belangstelling omvat staats- en natievorming, Europese integratieprocessen, politiek en geschiedenis van Zuidoost-Europa, historiografie, herinnerings- en cultuurpolitiek, minderhedenvraagstukken en etnopolitiek, modernisering en postcommunistische transformatie.