De laatste paar jaar worden er steeds meer oude Hollywood-klassiekers op dvd uitgebracht. Meestal is dat een onverwachte maar blijde verrassing. In het geval van de nieuwe dvd-uitgave van The Prince and the Showgirl is het eerder enigszins verwonderlijk, want deze romantische komedie van de hand van en mét Laurence Olivier (Rebecca, Hamlet, Sleuth, Marathon Man, The Boys from Brazil) geldt niet bepaald als een hoogtepunt uit zijn carrière. Dit neemt niet weg dat het een vermakelijke film is die bovendien in optima forma de Westerse vooroordelen over Zuidoost-Europa laat zien.

Als groothertog Charles, regent van de fictieve Balkanstaat Karpathië namens zijn minderjarige zoon Nicholas VIII, in augustus 1911 in Londen aankomt om de kroning van koning George V mee te maken, ontspint zich al snel een verleidings- en intrigespel binnen de muren van de Karpathische ambassade. In de openingsscène zien we hoe op het Britse Foreign Office de onwillige ambtenaar Northbrook onderwezen wordt over het hem onbekende Balkanland (“I don’t even know where the place is for starts!”): Karpathië telt 11,5 miljoen inwoners met een gemengd Duits-Slavische achtergrond, het heeft het meest effectieve spoorwegnet van de Balkan en het op vier na grootste leger van Europa. Vooral vanwege dit laatste feit dient de feitelijke machthebber in het land, Charles, dan ook overgehaald te worden de kant van de Entente te kiezen in het politieke machtsspel dat zich op dat moment voltrekt (en enkele jaren later tot de Eerste Wereldoorlog zal leiden). Hiertoe neemt Northbrook de regent mee naar diens favoriete uitgaansgelegenheid in Londen, het Avenue Theatre, een danstheater, waar hij de Amerikaanse, licht-naïeve en hoogblonde actrice Elsie Marina (Marylin Monroe) ontmoet en haar vervolgens uitnodigt voor een middernachtelijk souper. Met bijbedoelingen.

In het vervolg van de film ontspint zich op de ambassade een kat-en-muisspel tussen de strikte en hooghartige, in het Duits vloekende rasintrigant op zoek naar liefde en het ogenschijnlijke domme blondje, dat niet zou misstaan in een klucht met Piet Bambergen of John Lanting. Het feit dat de grote politiek op de achtergrond mee blijft spelen middels de kuiperijen van Nicholas, die meer op de hand is van de Duitse partij in zijn land en als jonge adolescent genoeg heeft van de bevoogding door zijn vader en diens ondemocratische machtspolitiek, maken deze komische bedoelde romantische verwikkelingen nog enigszins acceptabel.

Zoals reeds gezegd zijn het vooral de vele vermakelijke indirecte verwijzingen naar de geschiedenis (samenzweringen!), taal (Hongaars!) en cultuur van echte Balkanstaten, lukraak samengehusseld in een smakelijke potpourri, die The Prince and the Showgirl de moeite van het kijken waard maken. Voor Zuidoost-Europa-kenners is de film dan ook een aanrader, voor alle anderen geldt: alleen te gebruiken bij urgente behoefte aan romantische Hollywood-kitsch.

PIETER VAN LEEUWEN