De Bulgaarse literatuur geniet nauwelijks bekendheid in Nederland, niet in de laatste plaats doordat er slechts weinig werk vertaald is. Nu is bij Prometheus Tijden van Verandering verschenen, Dontsjevs epos uit 1964 over de islamisering van het Rodopengebergte.

Qua achtergrond is Tijden van Verandering vergelijkbaar met Ivo Andrić’ klassieker De brug over de Drina. Beide romans beschrijven de botsing tussen Islam en Christendom op de Balkan onder Ottomaans bestuur. Beiden benadrukken ook de dubbele rol van de Janitsaren: de elitesoldaten van de sultan, die veelal als kind van de Balkan geroofd waren om een strenge militaire opleiding te ondergaan. Waar Andrić zijn verhaal over meerdere eeuwen uitspreidt en letterlijk een brug lijkt te slaan tussen de verschillende bevolkingsgroepen, daar concentreert Dontsjev zich op het jaar 1668 en benadrukt hij voortdurend dat ‘de tijd van scheiding is aangebroken’. Deze scheiding wordt ook in de structuur van het verhaal duidelijk; afwisselend zijn pope Aligorko en de tot moslim bekeerde
Franse edelman Abdoellah aan het woord. Wat dit betreft is het niet helemaal duidelijk waarom vertaalster Quak-Stoilova de titel Tijden van Verandering koos. Zowel in het Bulgaars, als in het Engels heet het Tijd van Scheiding en dat dekt de lading beter.

Anton Dontsjev wordt op de achterflap genoemd als ‘de belangrijkste levende schrijver van Bulgarije’. Zijn talent komt vooral terug in de beschrijvingen van de woeste natuur in het gebergte en het originele gebruik van metaforen. Helaas lijken deze alle menselijke handelingen en emoties te overschaduwen. Vanaf de eerste bladzijde voelt de lezer aan wat er komen gaat. Wreedheden volgen elkaar in hoog tempo op, maar kunnen nauwelijks beklijven. Dit alles maakt Tijden van Verandering een goed geschreven, maar zwaar op de hand liggende roman. Zeker voor een Nederlandstalige kennismaking met de Bulgaarse literatuur.