‘Bij de Oeral!’ Zo luidt nog vaak het antwoord op de vraag waar de oostgrens van Europa ligt.

Marc Hannemann, Sjoerd Keulen en Ronald Kroeze – drie afgestudeerde historici – bereisden 14 landen (30.000 kilometer) op zoek naar die oostgrens, van Groningen tot Vladivostok en van Moermansk tot Istanboel. Het resultaat van al dat zoeken is nu gepubliceerd: Vals Plat in de Oeral. Een zoektocht naar de oostgrens. Je zou haast twijfelen of ze daadwerkelijk al deze plaatsen hebben bezocht in de vier maanden die ze onderweg waren, maar die twijfel wordt de kop ingedrukt door de vele foto’s. Gedrieën staan ze dan keurig voor een kenmerkend gebouw met voor zich een opblaasbaar grenspaaltje. Deze terugkerende foto’s doen soms wat komisch aan, zo dacht ik regelmatig aan de tuinkabouter in de film Le fabuleux destin d’Amelie Poulain.

Natuurlijk is een dergelijke zoektocht naar de grenzen van Europa sinds 1989 vaker ondernomen. Het bekendste voorbeeld is wel Geert Maks In Europa. Reizen door de twintigste eeuw. Mak ordende zijn boek naar stad en plakte daar vervolgens een geschiedenis aan vast – een ordeningswijze die de heren ook hanteren. Het net verschenen Steden lezen. De stille wording van Europa van Karl Schlögel past in dezelfde categorie.

De originaliteitsprijs verdienen ze dus niet, maar daarmee is alle kritiek geleverd, want het is een zeer onderhoudend boek geworden, met grote kennis en gevoel voor detail geschreven. De lezer reist binnen enkele pagina’s mee in het kielzog van deze globetrotters. En waar ligt die grens nu? Tot een duidelijke afgrenzing komen ze natuurlijk niet, wel constateren ze opmerkelijke zaken, bijvoorbeeld hoe positiever de inhoud van Europa wordt naarmate men oostelijker reist.

En die Oeral? Europa zit in de hoofden van mensen en daar helpt geen moedertje Oeral aan. Onderneem deze zoektocht en lees dit boek.