Ostalgie met een bijsluiter?

In het Stasimuseum ‘In der Runden Ecke‘ in Leipzig staat een vitrinekast vol herinneringsproducten aan de DDR. Wat doet die kast naast een papierversnipperaar en wekpotten met geursporen? Het is een aanklacht tegen de Ostalgiegolf die zo’n tien jaar geleden Oost-Duitsland overspoelde. Het is vooral een protest tegen de TV-shows in 2003 die de DDR reduceerden tot de Trabi, het Ampelmännschen en de Spreewaldgurken. Deze programma’s besteedden nauwelijks aandacht aan de repressie en het gebrek aan vrijheid, en presenteerden de DDR als een Kuriositätenkabinett. Wat waren de oorzaken van deze Ostalgiegolf, die zijn hoogtepunt had in 2003, met onder andere de film Good Bye Lenin? Was er een speciaal Duits element aan deze heimweegolf, die zich ook in de rest van de voormalige communistische wereld manifesteerde? En klopt het – zoals het museum het presenteert – dat deze Ostalgiegolf nog steeds aanhoudt?

Door Leo Paul

Leo Paul is als hoofddocent Sociale Geografie verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Spee waspoeder

De eerste jaren na de omwenteling werd de DDR vooral opgeruimd. Straten kregen andere namen, de Muur werd afgebroken en de meubels werden vervangen. In 1990 produceerden de Oost-Duitsers twee ton afval per hoofd van de bevolking; driemaal meer dan in West-Duitsland. De Trabant werd ingeruild voor een degelijke Westwagen, en fameuze producten als Club-cola (die smaakte als een bruinkoolaftreksel) en Spee waspoeder bleven in de schappen staan. Eindelijk waren de producten te kopen waar men in de DDR-tijd alleen maar naar kon staren de valutawinkel. Ze moesten wel van onaardse kwaliteit zijn.


Als u inlogt kunt u verder lezen


Nog geen lid van Donau?
Registreer hieronder en lees direct alles op Donau. Gratis.

gratis lid