Van dorp naar multiculturele stad

Czernowitz, dat waren zondagen die met Schubert begonnen en met pistoolduels eindigden. Czernowitz, halverwege tussen Kiev en Boekarest, Krakau en Odessa, was de heimelijke hoofdstad van Europa, waar de slagersdochters coloratuur zongen en de voerlieden over Karl Kraus debatteerden. Waar de trottoirs met bossen rozen werden geveegd en meer boekhandels waren dan bakkerswinkels.

In oktober 2009 werd in de zuidwestelijke Oekraïense provinciestad Tsjernivtsi (klemtoon op de laatste lettergreep), op nog geen veertig kilometer van de Roemeense grens, een standbeeld onthuld van de laatste Habsburg-keizer, Frans Jozef I. De rekening ging naar de uit de plaats afkomstige politicus Arseni Jatsenjoek, die in februari 2014 na de vlucht van president Janoekovitsj de pro-Europese premier van het land zou worden. Van de Habsburg-monarchie naar Europa, voor Jatsenjoek lijkt het een kleine stap. Frans Jozef gold als een welwillende vaderfiguur en beschermheer van de Oekraïners, die hem zo te zien nog steeds in ere houden.

Door Marc Jansen

foto 4Niet voor niets kreeg het beeld een plaats juist in Tsjernivtsi. Het is met ruim een kwart miljoen inwoners de hoofdstad van de provincie Boekowina, Slavisch voor ‘Beukenland’: een bosrijk gebied op de hellingen tussen het Karpatengebergte en de rivier de Proet. Het Ottomaanse rijk moest het in 1775 onder gewapende druk aan Oostenrijk afstaan. In het zuiden overwogen Roemenen, in het noorden Roethenen (zoals Oekraïners er destijds heetten). Maar ook daar was de landadel en de leiding van de orthodoxe kerk Roemeens. Voor Wenen vormden de Roethenen een tegenwicht tegen de Roemenen, wat hun relatief gunstige politieke omstandigheden en onderwijskansen opleverde. De debatten in de lokale landdag vonden behalve in het Duits en Roemeens ook in het Roetheens plaats.


Als u inlogt kunt u verder lezen


Nog geen lid van Donau?
Registreer hieronder en lees direct alles op Donau. Gratis.

gratis lid