Een lichtend voorbeeld in duistere tijden

Voor de reeks BINNENREIZEN vragen we alle redactieleden te vertellen over de boeken uit Midden en Oost-Europa die hen de quarantaine door helpen. Gaan we voor de apathie van Oblomow? Zitten we ondergronds met Dostojewski? Of is het juist tijd voor reizen, met Andrzej Stasiuk¸Witold Szablowski of A. den Doolaard?
  • Door Joost van Egmond

In sommige kringen zo bekend dat het een clichétip is, maar dat moet dan maar. Ik misbruik deze rubriek om mijn lievelingsboek weer eens te pluggen, De lotgevallen van de brave soldaat Švejk van Jaroslav Hašek.

Het is nu eenmaal oprecht mijn favoriete binnenreisboek. Raakvlakken met het thema zijn er genoeg. Švejk maakt niet zoiets ordinairs als een reis, hij maakt een anabasis, zoals Xenofon die maakte naar Perzië en terug. Niets stopt deze onverschrokken held om zijn steentje bij te dragen in de moeilijke tijden die het lot hem toebedeelde om in te leven.

In zijn geval reist hij dwars door Midden-Europa om in de Eerste Wereldoorlog zijn koning en keizer te verdedigen tegen de Serviërs en Russen, maar ik zou vermoeden dat Švejk in de huidige crisis even heldhaftig zou zijn thuisgebleven. Švejks onfeilbare morele kompas is al 99 jaar een lichtend voorbeeld voor allen. Ik hoop dat dat nog lang zo zal blijven.

Joost van Egmond
Over Joost van Egmond 43 Artikelen
Joost van Egmond is journalist. Hij publiceerde ondermeer bij de NOS, Trouw, Time magazine, Nieuwsuur, Vrij Nederland, de Groene Amsterdammer en Bloomberg. Joost woonde en werkte in Belgrado van 2010 tot 2015. Hij begrijpt nogal veel van wat zich afspeelt in Zuid-Oost-Europa en treedt geregeld op als balkandeskundige. Schreef het hoofdstuk over Joegoslavië en Albanië voor Het Oostblokbloek (Nieuw Amsterdam 2014) Sinds 2016 is Joost hoofdredacteur van Donau.