De redacteuren en medewerkers van Donau moeten kiezen: Wat nemen ze mee uit 2025? Frank Elbers koos Moldavië, dat de desinformatieoorlog van het Kremlin wist te keren.
Rusland leed een onverwachte nederlaag aan het cyberfront dit jaar. Ondanks de miljoenen die het Kremlin stak in desinformatie, cyberaanvallen en financiering van Rusland-gezinde politici, wist de pro-Europese PAS-partij de parlementsverkiezingen in Moldavië te winnen. De Partij voor Actie en Solidariteit, opgericht door president Maia Sandu, wist zelfs haar meerderheid in het parlement te behouden. Daardoor kunnen Sandu en pas verdergaan met hervormingen op weg naar lidmaatschap van de EU.
Amper een week voor de verkiezingen van zondag 28 september voerde de politie maar liefst 250 huiszoekingen uit waarbij een door de Russische geheime dienst gesteund netwerk werd ontmanteld: meer dan honderd Moldaviërs werden in Servië door Russische instructeurs getraind in gewelddadige tactieken tegen de politie en het gebruik van vuurwapens. President Sandu waarschuwde Moldavische burgers die avond in een speciale toespraak die live op televisie werd uitgezonden: ‘Vandaag zeg ik u in alle ernst dat onze soevereiniteit, onafhankelijkheid, integriteit en Europese toekomst in gevaar zijn.’
Het Moldavische Nationaal Anticorruptie Centrum meldde in aanloop naar de verkiezingsdag diverse invallen in verband met illegale partijfinanciering, witwassen en omkoping van kiezers. Tientallen personen worden verdacht; en er werden Russische bankpassen in beslag genomen. Eerder berichtte persbureau Reuters dat Moldavische orthodoxe priesters, na geheel verzorgde pelgrimstochten naar Rusland, online antiwesterse boodschappen verspreidden en zo, met Russische steun, de cruciale verkiezingen in het land beïnvloedden.
ovse-verkiezingswaarnemers concludeerden de dag na de verkiezingen dat ‘deze verkiezingen hebben laten zien dat zelfs ongekende buitenlandse inmenging en gecoördineerde desinformatie de Europese koers van Moldavië, die vorig jaar werd bekrachtigd, niet kan laten ontsporen. We prijzen de kiesautoriteiten voor een goed verlopen proces en de Moldavische bevolking voor hun kalme, maatschappelijk betrokken deelname.’
Een reactie van Moskou bleef niet uit. Woordvoerster Maria Zakharova van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat de campagne ‘ongekend smerig en gepolitiseerd’ was en gekenmerkt werd door het ‘massale gebruik van administratieve en dwingende middelen’ door de Moldavische autoriteiten, evenals door ‘chantage en bedreigingen’. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov beweerde dat ‘honderdduizenden’ Moldaviërs die in Rusland wonen de mogelijkheid werd ontzegd om te stemmen omdat er slechts twee stembureaus in het land waren geopend.
Het is de verwachting dat het Kremlin in 2026 zijn handen vol zal hebben aan het (financieel) steunen van de afvallige regio Transnistrië. Die internationaal niet-erkende grensregio van Moldavië verkeert in economisch zwaar weer nu het niet langer gratis Russisch gas krijgt. Ondertussen maakt de centrale regering in hoofdstad Chișinău zich op voor de eerste onderhandelingen met Brussel over EU-toetreding – samen met buurland Oekraïne.
Dit artikel verscheen eerder in De Groene Amsterdammer.
