Op 31 augustus bracht de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen een eendaags bezoek aan Bulgarije. Korte tijd na de landing op het vliegveld van Plovdiv – de tweede grootste stad van het land – kwam de Financial Times met de melding dat het vliegtuig met anderhalf uur vertraging was geland. Reden zou het wegvallen van het GPS-signaal in het toestel van von der Leyen zijn geweest. Klakkeloos namen alle officiële kwaliteitsmedia dit bericht over. Zelfs het NOS-journaal bracht in de avonduitzending een melding over het voorval.
Men wist natuurlijk meteen wat er hier gebeurd was: Rusland en Poetin hebben een sabotageact uitgevoerd met het doel von der Leyen om te brengen. De spreekbuis van Brussel Politico gaf zelfs voor enkele uren zijn betaalde portal vrij om deze verschrikkelijke boodschap voor iedereen toegankelijk te maken. Von der Leyen was immers – onder levensbedreiging – onderweg naar Bulgarije om een splinternieuwe fabriek in te wijden die wapens en munitie voor de oorlog in Oekraïne gaat produceren.
Door Sonnimir Pantschevski
Op dezelfde dag verkondigde Arianna Podesta, woordvoerster van de Europese Commissie, dat er vanuit de Bulgaarse overheid signalen zijn ontvangen die beweren dat Rusland het GPS-signaal heeft verstoord. ‘We zijn de dagelijkse intimidaties vanuit Rusland gewend’, aldus Podesta. ‘Maar dit gaat alleen maar onze wil versterken om de verdedigingskracht van Oekraïne te vergroten.’ Als reactie op het voorval met de vlucht van von der Leyen kondigde Podesta aan dat de EU twee nieuwe satellieten in lage omloop zal lanceren. Met welk doel – dat wordt uit haar toespraak niet duidelijk. In hoeverre Podesta op de hoogte is van werking en functies van satellieten, weten we niet. Maar op de achtergrond van al deze schrikmeldingen bleef een feit vrijwel onopgemerkt: de veiligheid van de vlucht van von der Leyen is op geen enkel moment in gevaar geweest. De piloten hebben conform de voorschriften in zo een situatie gehandeld: ze landden het toestel veilig met hulp van papieren landkaarten, het ILS-systeem van het vliegveld Plovdiv en de aan bord aanwezige radionavigatiesystemen.
Eerste twijfels
Wie enigszins met navigatie vertrouwd is weet dat een GPS-systeem niet bedoeld is om er een vliegtuig mee te landen. Het landen van von der Leyen in Plovdiv is – in technisch opzicht – helemaal niet afhankelijk van de GPS-storing geweest. Het verstoren van GPS-signalen is geen zeldzaam voorkomen in de regio rondom de Zwarte Zee, evenals in de Baltische Zee. Meestal gebeurt dit tijdens oefeningen van de maritieme strijdkrachten. Piloten die in deze regio’s vliegen weten dat en zijn te alle tijden voorbereid op het mogelijke wegvallen van het GPS-signaal. Plovdiv bevindt zich echter op ca. 250 kilometer ten westen van de Zwarte Zee. Het zou een fantastische technische prestatie zijn als een storingssignaal deze afstand terug kan leggen om precies het vliegtuig van von der Leyen te raken. Op dat moment bevonden zich immers meerdere vliegtuigen in het luchtruim tussen de Zwarte Zee en Plovdiv. Maar over een melding van problemen met het GPS-signaal door een ander toestel is verder niets bekend. Soortgelijke problemen worden in de luchtvaart nauwkeurig bijgehouden en gecommuniceerd.
Ook op de site van de internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO, waarop zelfs de kleinste incidenten zoals een lekke band of het kapotgaan van een signaallicht van een vliegtuig worden vermeld, zwijgt over een incident van welk soort dan ook op het vliegveld van Plovdiv op 31 augustus. De meest betrouwbare bron van informatie over mogelijke landingsproblemen zou het rapport van de piloten zijn die het toestel hebben bestuurd. Hierin zou de aard van het probleem omschreven moeten staan, de tijd, hoe lang zich het probleem heeft voorgedaan en eventueel de maatregelen die ondernomen zijn om het probleem op te lossen voordat er naar radionavigatiebesturing over is gegaan. Mocht dit rapport geschreven zijn – er moet immers een aanleiding voor het schrijven er van zijn – dan is het tot nu toe niet openbaar gemaakt.
Ondertussen heeft de Bulgaarse premier Rosen Zjeljazkov tijdens een hoorzitting in het parlement gezegd dat er op 31 augustus in de omgeving van het vliegveld in Plovdiv helemaal geen storingen van het GPS-signaal zijn geregistreerd. Het enige wat hierover bekend is, is dat de piloot van het vliegtuig van von der Leyen na de landing de verkeersleiding in Plovdiv heeft bedankt voor het veilige navigeren van het vliegtuig richting landingsbaan. Hij zou het voorval als “minor issues” omschreven hebben. De verkeersleiding van Plovdiv heeft plichtgetrouw het voorval aan de European Union Aviation Safety Agency (EASA) doorgegeven.
Twijfels bevestigd
Op de site www.flightradar24.com, waarop vrijwel alle bewegingen wereldwijd in de civiele en vaak ook in de militaire luchtvaart worden geregistreerd, is de vlucht van von der Leyen gedocumenteerd. Er valt meteen op dat de vertraging van de vlucht niet anderhalf uur was, maar slechts negen minuten. Het vliegtuig is in totaal 118 minuten onderweg geweest voor een afstand van 1160 kilometer. Een ander detail geeft aan dat het vliegtuig drie bochten van 180 graden vliegt voordat het op het vliegveld Plovdiv landt. Dat is niet gebruikelijk voor een vliegtuig wiens bemanning de oriëntatie kwijt is.
De verklaring voor het maken van de bochten vinden we op de site www.liveatc.net, waarop het gesprek tussen de piloot en de verkeersleiding in Plovdiv te horen is. Nadat de piloot meldt dat er een probleem met het GPS-systeem is, krijgt hij de aanwijzing om van landingsbaan te veranderen. Daarom moet hij een nieuwe aanvliegroute aansturen en een aantal bochten maken die oorspronkelijk niet gepland waren. Geen woord over een mogelijk onveilige situatie, laat staan over het afgeven van een signaal dat het vliegtuig zich in een noodsituatie bevindt. Naar mijn persoonlijke mening is het GPS-systeem van het vliegtuig even buiten werking geweest.
Cui bono?
Al met al wordt het bij nader inzien duidelijk dat het bij de vlucht van von der Leyen op 31 augustus in richting Plovdiv om een mediale storm in een glas water handelt. Naast de pathologische Rusland-bashing die Westerse kwaliteitsmedia verspreiden, probeert men mogelijk nog een aantal propagandistische doelen te bereiken, respectievelijk van ongemakkelijke vragen af te leiden: allereerst, de veiligheid van Europa wordt door Rusland massief bedreigd, inclusief de civiele luchtvaart. Von der Leyen, als dappere vechter voor democratie, vrijheid en veiligheid riskeert haar leven om een wapenfabriek in Bulgarije in te kunnen wijden die wapens voor de Europese veiligheid gaat produceren.
Dat grote delen van de Bulgaarse bevolking deze fabriek juist als een gigantisch risico zien, wordt natuurlijk buiten beschouwing gelaten. Het betreft vragen als veiligheid in geval van calamiteiten en ecologische vervuiling. Maar ook de economische kant werpt grote vraagtekens in de bevolking op, want de financiering van het bedrijf blijkt onder bijzonder ongunstige voorwaarden voor de Bulgaarse staat plaats te hebben gevonden. De grote profiteur van dit bedrijf zal het Duitse concern Rheinmetall zijn. Dat de economie binnen de EU in recessie is, dat Frankrijk en Duitsland voor een staatsfaillissement staan, dat de regeringen van veel voor Europa belangrijke landen uit elkaar dreigen te vallen, zijn onderwerpen die de EU-elites liever niet aan willen spreken. Hoofdzaak is dat we met z’n allen een gezamenlijke vijand kunnen definiëren en dat de belastingcenten in de juiste zakken vloeien. Mevrouw Ursula zorgt er voor. Zelfs haar leven riskerend…
Alles weer vergeten
Kunnen we nu verwachten dat de nominaal serieuze media een kort berichtje zullen publiceren waarin de daadwerkelijke situatie tijdens de vlucht op 31 augustus wordt toegelicht? Persoonlijk geloof ik het niet. Te pijnlijk zou in dit geval de infantiele manier van reageren van zowel de media als ook van de EU-elites uitpakken. Daarom moeten we voor deze ene keer de woorden van de woordvoerster van het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken Maria Zacharova geloven: ‘Als wij [Rusland, red.] achter deze actie zouden staan, dan hadden we het veel slimmer aangepakt: we hadden gewoon de papieren kaarten van de piloot gestolen’. En voor wie het nog niet begrijpt, citeer ik de woorden van een Bulgaarse vriend na twee glazen sterke drank: ‘Was Ursula maar op haar eigen bezem aan komen vliegen… Dan had ze helemaal geen GPS nodig gehad…’
